3 NİSAN. DOĞUM GÜNÜ HEDİYEM (1)
Dün üsteğmenle son gözden geçirmeyi tamamladık. Artık bu günkü büyük toplantıya hazırız. Onbeş günde bir, üs komutanı Tuğgeneralin başkanlığında bir büyük toplantı yapıyoruz. Bu
toplantıya “Devlet Hava meydanları İşletmesi (DHMİ)”nden gelen kontrol mühendisleri de katılıyor. Aslında bu toplantılar olmasa buraya, yani şantiyeye zannediyorum hiç gelmeyecekler. İşin, zaman olarak üçte birlik kısmını tükettik. Ama henüz projelerden sadece üç tanesi onaylandı. Zaten bunlardan birisi de “tip ke
sitler”. Ama işin belirleyici olan kısmından elektrik ve drenaj projeleri henüz onaylanmadı. Bunun yanı sıra kaplamayı teşkil edecek beton, bitümlü karışımlar ve kırma taş temel tabakası karışım reçeteleri kontrollük tarafından şantiyeye gönderilmedi.
Tam tersine, bu karışım formüllerini yapacak olan “Devlet Limanlar ve Hava Meydanları(DLH)” idaresi laboratuar görevlileri bize, yani şantiyeye, karışımları hazırlamamızı ve onlara kontrol için göndermemizi istiyorlar. Ama doğru olanı, hangi reçeteye göre hazırlayacağımızı onların bildirmesi lazım. Yani her zamanki gibi devlet memuru çalışmıyor, kendi yapması gerekeni, müteahhide yaptırıp sadece imzalamak veya reddetmek istiyor.
Bu belirsizlik ve eksikler içinde şantiyede imalât ve üretimi kesmeden, hak edişe girecek işleri yapmaya çalışıyorum.
İşin ödeneği ve keşfi (tahmini bedeli) sınırlı. Bu keşif bedelini yüzde yirmi aşabiliyoruz ancak. Ama daha fazlasına DHMİ karar veremiyor, yüzde kırka kadar olan kısmına da ancak bakanlar kurulu kararı gerekiyor.
Üs komutanı, üs için “gerçekten gerekli” veya “olursa iyi olur” önem aralığındaki birçok imalatı da bu arada yaptırmak istiyor. Ancak bu yapılması istenilen işler keşfin içinde yok, projelere dahil edilmemiş ve idare tarafından da öngörülmemiş, haddizatında bu tür işler yalnızca askeri kullanım için olduğundan idare bunları yapmak istemiyor doğal olarak.
Bu ilave işlerde üs komutanının özellikle önem verdiği iki konu var. Birincisi, “pist başı nöbetçi kulübeleri “ ve “take off” binaları. Bu yapıların ne amaçlı olduğunu anlatmaya gerek yok, ama toplamda yaklaşık ellişer metrekareden oluşan küçük binalar. Betonarme ve kısmen çelik imalattan yapılabilecek yapılar.
Bu binalarla ilgili neredeyse üç aydır her brifingde komutan yapılması için ısrar ediyor, ama idareden gelen yetkililer kesin bir cevap veremiyorlar. Maliyetlerin hesaplanmasını bahane ederek oyalıyorlar. Ben kontrollerle konuşup da “komutan bu konuda ısrarlı, yapılması için kesin talimat verdi” şeklinde durumu aktardığımda, “biz komutanın askeri değiliz, biz de devlet memuruyuz, gerekeni yapacağız, ama bu binaların yapılmasının gerekli olmadığını düşünüyoruz, mevcutları kullanmaya devam edebilirler, yeni bina yapacak paramız yok” diye cevap veriyorlar.
Ancak, sıra toplantıda böyle bir kararı açıklamaya gelince kesinlikle bunu yapmıyorlar, kıvırıp duruyorlar. Ayrıca her toplantıya farklı bir eleman gönderip o elemanın “...bu konuda benim net bilgim yok, ilgililere aktarayım....” şeklinde geçiştirici bir tavır sergiliyorlar. Üs komutanı hafta başında beni çağırtarak kendi personeline söz konusu binalarla ilgili olarak hazırlattığı mimari planı vermişti ve bu projeyi derhal uygulamamı söylemişti.
İşte bu durumda, bu gün saat sekizi yirmi geçe şantiye şefimle birlikte üssün brifing salonuna gittim. Salona ilk giren biz olmuştuk, bilahare, toplantıya katılması istenilen subaylar peyderpey geldiler. Saat sekiz buçukta üs komutanı salona geldiğinde eksik olanlar,
DHMİ’nin iki elemanı ve bizim patrondu sadece. Komutan günaydın diyerek benim ve şantiye şefinin elini sıktı ve hemen sordu. “Sizden başka gelen yok mu?”. Sıkıntıyla cevapladım. “İki kişi idareden ve patronumuz geleceklerdi, ben müsaade ederseniz telefonla aramak için dışarıya çıkayım komutanım?”. Komutan izin verdi ve kendiside hızla toplantıyı terk etti. Derhal salondan çıkıp otoparka gittim, telefonumu arabada bırakmak mecburiyetindeydim. Çünkü komutanlığın bu konuda kesin yazılı emri var. Hiç kimse (ki buna subay ve astsubaylar ve her türlü askeri personel de dâhil) üs içinde cep telefonu kullanamaz. Sadece iletişim ihtiyacımızı başka türlü gideremediğimiz için
bana ve Mehmet abiye bu izin verildi. Ancak kullanacağımız telefonun kamerası, ses alma-kayıt yapma özelliği, bluetooth özelliği olmaması şartı var. Patronu arıyorum ancak telefonu cevap vermiyor. Birkaç defa daha aradım. Herhalde onlarda üsse girmiş olmalılar, çünkü üsse girerken telefonları nöbetçiler tarafından alınıyor, karşılığında numaralı bir kart veriliyor, üssü terk ederken o numaralı kartı verip telefonunuzu geri alıyorsunuz.
Salona döndüm, içeri girdiğimde patron, ve iki kontrollük elemanının içeride olduğunu gördüm. Haklıymışım, ben onları telefonla ararlarken onlar içeriye girmişler. Herhalde ana nizamiyeden girdiler. Geç kalmış olmalılar, yoksa önce şantiyeye gelirler, daha sonra şantiyeden birlikte karargâha gelebilirdik. Geç kaldıkları için doğrudan ana nizamiyeden girmişlerdir. Ama daha sonra neden geç kaldıklarını sorduklarımda durumun böyle olmadığını öğrendim. Bu konu bile DHMİ ile üs komutanlığı arasındaki sürtüşme sebeplerinden biriydi. Kontrol mühendisleri, DHMİ mensubu olduğu için, bu resmi toplantıya, ne biz müteahhidin kullandığı kapıdan, ne de askerlerin kullandığı nizamiyeden girmek istememişti, terminalden aprona ve oradan da doğrudan karargâha geçmek istemiş, ancak aprondaki nöbetçiler önce itiraz sonra da kontrol için onbeş dakika kadar bekletmişlerdi. Bu sebeple toplantıya onbeş dakika geç geldiler.
Komutan tekrar brifing salonuna geldiğinde sakin ama ciddi görünüyordu. Yeni gelenlerin ellerini sıkarak hoş geldiniz dedi. Ben komutanın genel tavrındaki tepkisiz ifadeyi dikkat çekici buldum, ama bunun ne anlama geldiğini anlayamadım. Üsteğmen brifingi başlattı. Ama komutan akabinde durdurdu ve bizim bulunduğumuz tarafa dönerek ve kontrol mühendisine hitaben, “siz Ankara’dan yeni geldiniz, son haberler sizdedir, bize söyleyeceğiniz bir şey var mı?” diye sordu.
İşte bu andan sonra fırtına koptu denilebilir. Kontrol, önce mukayeseli keşfin tamamlandığını söyledi. Komutan bunun ne anlama geldiğini biliyordu ve (zannediyorum cevabını bildiği soruyu sordu). “Pist başı nöbetçi subay kulübeleri ve take off binaları yapılacak mı?”. Kontrol hiç tereddütsüz, kesin ve kararlı bir tavırla cevapladı. “Hayır, o binalar için ödenek yetersiz, onları yapamayacağız”.
Komutan aynı kesin kararlılıkla arkaya döndü, salonda oturanların arasında bulunan güvenlik tabur komutanına hitaben “toplantıyı terk et, gerekeni yap, telefonları filan topla!!” diye emrini verdi. Binbaşı derhal yerinden fırladı “emredersiniz komutanım!” diyerek hızlı adımlarla salonu terk etti.
Kontrol mühendisi ne olduğunu anladı elbette ve hemen izah etmeye girişti.
Komutan sözünü tamamlamasına izin vermedi “tamam, tamam konu anlaşılmıştır, konuşmaya gerek yoktur” diyerek kontrol mühendisinin sözünü kesti. Akabinde yerinden kalkarak, “benim ayrılmam lazım” dedi. Yanında bulunan destek gurup komutanı albaya “siz devam edin” diyerek talimatını verdi ve hızlı adımlarla toplantıyı ve salonu terk etti.
Herkes dondu kaldı. Albay üsteğmene “devam edelim” diyerek perdedeki slayt gösterisini başlattı.
Konular hızlı biçimde geçildi. Son madde olarak “sorular” kısmına gelindiğinde, az önceki olanı daha iyi anlamak ve anlaşılmasını sağlamak için toplantıyı yöneten albaya, “komutanım az önce komutanımız, güvenlik tabur komutanına talimat verirken ne demek istedi tam olarak, ben anlayamadım” diye sordum.
“Bütün çalışmalarınız ikinci bir talimata kadar durduruldu” dedi.
“Yani, araziden çekilecek miyiz, hiçbir iş yapmayacak mıyız?” diye üsteledim. “Evet”, dedi. “Şu andan itibaren hiçbir çalışma yapmayacaksınız”.”Anlaşıldı komutanım” diyerek toplantının son konuşmasını da yapmış oldum.
Herkes yerinden kalkıp salonu terk etmeye başladı. Patronum ve kontrol mühendisleri kendilerini toplantıya getiren askeri minibüse binip uzaklaşırlarken ben ve şantiye şefim, şantiyeye, ofislerimize döndük.
Şantiyenin otoparkına geldiğimizde çok garip bir manzara vardı. Yaklaşık yirmi, yirmi beş asker, bir yüzbaşı, dört-beş başçavuş ve hepsinin komutanı güvenlik binbaşısı oradaydı. Askerler, araziden toplanan kamyon şoförlerini, iş makinesi operatörlerini, dolgu sahasındaki dökümcüleri, çeşitli işlerde çalıştırılan düz işçileri yani yaklaşık elli kişiyi bir araya toplamışlar ve etraflarını çevirmişler bekliyorlardı. Bazı askerlerin ellerinde tüfekleri vardı. Bazılarının ise tüfekleri omuzlarında asılıydı. Binbaşı ellerini arkasında bağlamış, karşılarına geçmiş, esnemiş bacakları açık bekliyordu. Arabayı parka yanaştıramadım, olduğu yerde durdurup aşağıya indim. O ana kadar fark etmediğim bir askerin elinde tasma ve ucunda, uzun tüyleri bakımlı olduğunu gösteren parlaklıktaki iri siyah köpekle karşılaştım. Köpek yere uzanmıştı ama kıpırtısından tedirginliğini ben bile anlayabiliyordum. Tam önümdeydi, gözlerini dikti ve bana bakmaya başladı. Aslında sevimli bir hayvandı. İçimden “sen ne güzelmişsin böyle, uzman mısın, başçavuş musun, hangi birliktensin” gibisinden sululuk yapmak geçti. Ama ortam hiçte uygun değildi böyle şaklabanlıklara.
“Hayırdır komutanım, gerek yoktu, çalışılmayacak deseydiniz biz toplanıp gelirdik zaten” dedim güvenlik taburu komutanı olan binbaşıya. “Bana söyleneni yapıyorum Timur Bey, durum değişikliği olursa ben hemen size bildireceğim, şimdilik her türlü çalışmanız durduruldu” dedi. “Anlaşıldı komutanım” diyerek ofislerin olduğu prefabrik binanın kapısına yöneldiğimde içeriden bir gurup silahlı ve hücum yeleği giymiş uzman çavuşun çıktığını gördüm, onlarda tepeden tırnağa silah kuşanmışlardı birisinin elinde bir poşet vardı.. Sanki düşman karargâhına baskına gelmiş ve başarıyla görevlerini yapmış muzaffer asker edasıyla, tabur komutanı binbaşıya yönelerek, “arama tamamlandı komutanım, bulunan malzemeler tespit edildi ve imzalatıldı” diye tekmil verdiler.
“Lan nooluyor yaa!!” dedim (içimden elbette).
İçeri girdim ve laboratuar teknisyeni ile karşılaştım koridorda. “Ne oldu, ne araması??” diye sordum. “Odaları, masa ve çekmeceleri, çantaları aradılar abi” dedi. Elinde bir liste vardı. Aramada bulunan güvenlik protokolüne aykırı malzemelerin listesi. Altını da aramada şahit olarak kendisini gösterdiklerini ispatlayan imzasını gördüm. Elinden aldım, bir göz gezdirdim, sakıncalı malzemelerin hemen hepsi benim odamda, çekmecelerim ve çantamda bulunmuş. İşte tutanakla tespit edilen malzemeler ve bulunduğu yerler. İki adet flash bellek (şantiye şefinin odasında). Bir adet Sony-Ericsson cep telefonu, bir adet USB bellek port çoğaltıcı, bir adet (USB uçlu) hafıza kartı okuyucu, bir adet Nokia cep telefonu kulaklığı, bir adet Kodak dijital fotoğraf makinesi ve bir adet WD harici mobil hard disk Timur Raşitoğlu’nun odasındaki çantasının içinde. Bir adet dizüstü bilgisayarı, bir adet webcam, bir adet flash bellek, bir adet dizüstü bilgisayarı şarj adaptörü etüt-proje odasında bulunmuş.
Benim bilgim ve gözetimim olmadan odam, masa ve çekmecelerim ve çantam aranıyor, içinde bulunanlarda güvenlik protokolüne aykırı bulunduğu için tutanakla tespit edilip el konularak üssün güvenlik taburuna götürülüyor. Hâlbuki benim dizüstü bilgisayarı, telefon ve fotoğraf makinesi kullanmak için iznim vardı. Odamda ve çantamda buldukları diğer malzemelerde zaten bu izinli olan aletlerin donanımlarıydı. Şantiye şefinin ve etüt-projecinin odasında bulunanlarda işimiz yapmaktan başka bir işte kullanamayacağımız malzemelerdi. Bütün bunlar üssün güvenliğini tehlikeye düşüren donanım olarak alınarak etkisiz hale getirilmişlerdi.
Hâlbuki üs komutanının bana “bu günden itibaren çalışmayacaksınız” talimatını vermesi yeterliydi. Onlarca askeri hiç dikkate almadan inatla çalışmayı nasıl sürdürebilirdim ki? Böyle arama bahanelerine ne gerek vardı ki?
Şaşkın bir şekilde ofise girip masama oturdum. Ne yapacaktık şimdi? İlk anda aklıma öğlenden sonra çalışmamıza müsaade edecekleri geldi. Bu işin en kısa sürede bitirilmesi için paşa sürekli baskı yapmıyor muydu her zaman?? Öyleyse bu gözdağı yeterli olmalı, daha fazla zaman kaybettirmek istemez bize.
Yemekten sonra da bir gelişme olmayınca taşeronun personeline izin verdim. Toprak işleri taşeronunu formenine yarın sabah gelmelerini tembihleyerek gidebileceklerini söyledim. Baktım bizim arazi personelinin de kalmasında bir anlam yok onları da gönderdim. Şantiye şefi, harita mühendisi, muhasebeci, arazi formenimiz ve çaycı akşam altıya kadar şantiyede bekledik ve sonra ayrıldık.
Bu gün cumartesi, dünkü olayın sıcaklığının geçtiğini sanıyordum, şantiyeye gidince hiç de öyle olmadığını anladım. Hiçbir araç içeri alınmıyordu. Çalışanlardan bir kısmı dışarıda bekliyordu, bazıları ise şantiyenin önündeydi. Şantiye kapıları kapalı olduğu için ofis çalışanları da dışarıdaydı. Arabayı kapıya doğru ilerlettim, kapıdaki asker “dur” dedi.
Durdum, sordu “nereye gidiyorsun?”
“Şantiyeye gidiyorum”
“Şantiye kapalı”
Gerilmeye başladım. “Ben açamadığım için kapalı, şimdi ben oraya gideceğim ve şantiyeyi açacağım”.
Asker sesini çıkarmadı, nizamiye giriş kapısını açtı. Arabayı ilerleterek nöbetçi kulübesinin önünde durdurdum ve arabanın ruhsatını alarak nöbetçi uzman çavuşun yanına gittim.
“Timur Bey, çalışabileceğinize dair izin henüz gelmedi, çalışma izniniz yok” dedi uzman.
“Güvenlik komutanı binbaşı arazide çalışamayacağımızı ama ofislerde çalışabileceğimizi söylemişti” diye cevapladım.
Uzman tereddütte kaldı, bilgi almak için dâhili telefonla nöbetçi amirliğini aradı. Kısa konuştular.
Bana dönerek, “ofislerde oturabilirmişsiniz ama çalışmayacakmışsınız” dedi.
Gergin ve şaşkındım. “Şimdi bilgisayarı açıp iş yapamayacağız ama mesela internette gazete okuyabileceğiz, öylemi? Bunu nasıl kontrol etmeyi düşünüyorsunuz?” dedim. Uzman şaşkın ve mahcup bir şekilde, “ama emir böyle” diye kendini savunmaya çalıştı.
Kulübeden dışarıya çıktım, bekleyenler hitaben,
“Bu gün çalışma yok, yarın da yok, pazartesi günü ne olacağını ben telefonla bildireceğim” diyerek şehre geri dönmelerini istedim. Çalışanlar bu durumdan hiç de şikâyetçi olmadan çabucak arabalarına binip şehre dönmeye başladılar. Ben de ofise girip çıktım. Yapabileceğim bir şey yoktu, kapıları kilitleyip şehre döndüm.
Pazartesi sabahı şantiye nizamiyesine geldiğimde asker tereddütsüz kapıyı hemen açtı. Nöbetçi uzman çavuş “bu gün çalışabilirmişsiniz Timur bey” diyerek gülümsedi.
“Ama bana kimse bir şey söylemedi” dedim. Şantiyeyi açtım, içeri girdim. Destek gurup komutanına gitmeye karar verdim. Ne de olsa üs komutanından sonraki en yetkili kişi o. Ama doğrudan yanına gitmek belki yanlış olacaktı. Önce koordinasyon üsteğmenini buldum. Üsteğmen “albayımızdan önce, tabur komutanı yarbayımızla bi konuşalım” dedi. Birlikte yarbayın bulunduğu tabur komutanlığına gittik. Yarbay destek gurup komutanını kastederek “Albayımızın yanına birlikte gidelim” dedi.
Albayın odasında oturduk. Ben, “komutanım bu çalışmama durumu hakkında bir değişiklik var mı?” diye sordum.
“Çalışabilirsiniz Timur Bey” dedi ve gülerek ilave etti. “Aslında çalışmanızın durdurulması diye bir durum yokmuş”.
“Anlamadım” dedim, gerçekten çok şaşırmıştım. “Sizde o toplantıdaydınız ve size de özellikle bu konuda belirsiz bir durum olmaması için sormuştum ben” dedim.
“Evet, sormuştunuz ve ben de çalışmanızın durdurulduğunu söylemiştim, ama daha sonra komutanımızla yaptığım görüşmede hepimizin yanlış anladığımızı, komutanımızın böyle bir talimat vermediğini öğrendim”.
“Hepimiz yanlış mı anlamışız, yani o toplantıdaki herkes yanlış anlamış, komutan çalışmamızı durduran bir talimat vermemiş?” diye şaşkınlıkla sordum.
Yarbay da, üsteğmen de, albay da tebessümle bana bakıyorlardı. Albay “evet, ortada bir büyük yanlış anlama varmış” dedi.
Söylenecek bir söz kalmamıştı. “Şimdi bunu doğru anladım komutanım” dedim.
Dışarı çıkınca taşeronlara ve diğerlerine telefon ederek yarın sabah tekrar işe başlayacağımız bildirdim. İstanbul’a ve Ankara’ya telefon ederek patronlara durumu bildirdim. Yarın çalışabilecektik.
Ne olmuştu, neler olmuştu, durumda bazı anlaşılmaz noktalar vardı. Komutan “hepiniz yanlış anlamışsınız” mazereti arkasına sığınacak birisi değildi. Yani sadece “ben öyle istedim” demesi bile yeterliydi. Aslında toplantıdan çıkarken, güvenlik komutanı binbaşıya söyledikleri ipucu olabilirdi. “… gerekenleri yap, telefonları filan topla” . Gereken nedir? Yani toplantıda böyle bir gelişme olması bekleniyor muydu da, “gereken” yapılacaktı. “…telefonları topla” demekle ne kastedilmişti? Bu toplantıdaki sorunun şantiyede ki telefonlarla, yani güvenlik protokolünü ihlal eden, gizlice içeriye sokulmuş telefonlarla ne ilgisi olabilirdi ki? Üstelik içeriye gizlice telefon sokulduğu nasıl biliniyordu?
Demek ki, toplantıda böyle bir kriz oluşacağı öngörülmüştü üs komutanı tarafından. Komutan istediğinin yerine getirilmemesi ihtimaline karşı şantiyeyi bastırarak kuralların ihlal edildiğini delileriyle ispat edecek, bu sebeple de çalışmayı durdurduğunu iddia edecekti. Yani, istediği pistbaşı nöbetçi kulübesinin idare tarafından yaptırılmamasını işi durdurarak cezalandırdığı halde, böyle bir yetkisi olmadığı için bu hareketini güvenlik ihlali sebebine dayandırmış olacaktı. Ama durum umduğu gibi çıkmadı. Güvenlik ihlali oluşturup da çalışmaları durduracak malzeme şantiye ofislerinde ve personelin üzerinde çıkmadı. Şantiye personeli gerçekten de güvenlik protokolüne riayet ediyordu. Sakıncalı olduğunu iddia ettikleri malzemelerde, bende yani bu malzemeleri kullanma iznini verdikleri proje müdüründe bulunmuştu. İşte bu sebeple üs komutanı, “hepiniz beni yanlış anlamışsınız” bahanesinin arkasına sığınmak mecburiyetinde kalmıştı. Eğer gerçekten yasaklanmış alet edevat şantiyede bulunmuş olsaydı, bunun ilk sorumlusu ben olacaktım. Bu gecikmeye sebep olduğum için de patronlarımın gözünden düşecek, tenkit almış olacaktım. Öte taraftan üs komutanına karşıda mahcup olacak ve tamamen onun insiyatifinde hareket etmek mecburiyetinde kalacaktım. Filler sevişirken, çimenler ezilecekti.
Hikâye bu şekilde bitmedi. Ve hatta sonradan anladım ki belki de yeni başlıyordu.
